10 listopada 2024 roku w polskim porządku prawnym pojawiła się nowa ustawa – „Prawo komunikacji elektronicznej” (ustawa z dnia 12 lipca 2024 roku). Niniejsza ustawa zastąpiła obowiązujący wcześniej akt pod nazwą „Prawo telekomunikacyjne” i miała na celu między innymi ukrócenie takich praktyk jak cold mailing. Co to oznacza w praktyce dla freelancerów i małych przedsiębiorców? Przede wszystkim nowe obowiązki oraz ograniczenia – o których więcej poniżej!
Czym jest „niezamówiona informacja handlowa”?
Dla małych przedsiębiorców oraz freelancerów najważniejsze w tym temacie będzie pojęcie „niezamówionej informacji handlowej” . To termin odnoszący się do wszelkiego rodzaju komunikacji marketingowej, którą przedsiębiorcy wysyłają do innych osób (fizycznych lub przedsiębiorców) bez ich uprzedniej zgody. Mówiąc najprościej – chodzi o wiadomości e-mail, SMS czy jakiekolwiek wiadomości na portalach społecznościowych, kierowane do odbiorców, którzy nie wyrazili wcześniej zgody na ich otrzymywanie.
Niezamówioną informację handlową należy odróżnić od oczekiwanej komunikacji, a więc takiej, która ma miejsce w ramach istniejącej relacji biznesowej czy też jest odpowiedzią na zapytanie, np. kontynuacja rozmowy po wcześniejszym kontakcie lub wysyłka informacji o nowych usługach do klientów, którzy już z Twoją firmą współpracowali albo wyrazili taką chęć na przyszłość.
Dlaczego to rozróżnienie ma to znaczenie? Ponieważ naruszenie przepisów zakazujących kierowania informacji niezamówionej może skutkować dotkliwymi konsekwencjami finansowymi.
Prawo Komunikacji Elektronicznej (PKE) od listopada 2024 roku
Art. 398 PKE wprost wskazuje, że:
„Zakazane jest używanie:
1) automatycznych systemów wywołujących,
2) telekomunikacyjnych urządzeń końcowych, w szczególności w ramach korzystania z usług komunikacji interpersonalnej
– do celów przesyłania informacji handlowej w rozumieniu przepisów ustawy z dnia 18 lipca 2002 r. o świadczeniu usług drogą elektroniczną (Dz. U. z 2020 r. poz. 344 oraz z 2024 r. poz. 1222), w tym marketingu bezpośredniego, do abonenta lub użytkownika końcowego, chyba że uprzednio wyraził on na to zgodę.”
Niedozwolonym jest więc przesyłanie jakichkolwiek informacji marketingowych innym podmiotom, bez ich zgody – niezależnie od tego czy mamy do czynienia z konsumentem czy innym przedsiębiorcą. I to ta kwestia budzi największe kontrowersje – ponieważ wcześniej ochrona obejmowała wyłącznie konsumentów, a więc relacji B2C.
Aktualnie nie możesz więc kierować oferty swoich usług poprzez bezpośrednią wiadomość e-mail do innego przedsiębiorcy (B2B), jeśli ten uprzednio nie wyraził na powyższe zgody.
Co więcej, przepisy regulują również zasady dotyczące wyrażenia zgody na tego rodzaju komunikacje – musi być ona dobrowolna, świadoma i jednoznaczna oraz wyrażona poprzez działanie (niedopuszczalne jest np. domyślne zaznaczenie checkboxa zawierającego oświadczenie w tym zakresie). Nie można również zapominać, iż potencjalny odbiorca winien wyrazić odrębną zgodę na kierowanie wiadomości każdym z kanałów komunikacji. W tej kwestii zasady pozostają zbliżone do tych związanych ze zgodą na przetwarzanie danych osobowych (RODO).
Konsekwencje przesłania informacji marketingowych bez zgody
Wysyłanie „niezamówionej informacji handlowej” może prowadzić do poważnych konsekwencji prawnych, w tym w szczególności nałożenia przez Prezesa Urzędu Komunikacji Elektronicznej kar pieniężnych, o których mowa w art. 444 ust. 1 pkt 81 PKE. Tego rodzaju kara może sięgać nawet 3% przychodu osiągniętego w poprzednim roku kalendarzowym przez ukarany podmiot.
Ponadto, prowadzenie takiego „niezamówionego” marketingu może stanowić również czyn nieuczciwej konkurencji w myśl ustawy z dnia 16 kwietnia 1993 roku o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji.
Jak zbierać zgody na marketing i prowadzić legalny mailing?
Aby zapewnić zgodność swoich działań z przepisami, warto zastosować kilka praktycznych wskazówek:
- Prawidłowe zbieranie zgód
Zgody na marketing powinny być zbierane w sposób transparentny i dający odbiorcy swobodę. W tym celu warto wykorzystywać formularze na stronie internetowej, podczas rejestracji w sklepie online, czy też w ramach formularzy zapisu na wydarzenia. Upewnij się, że użytkownik ma jasność, na co dokładnie wyraża zgodę. Ważny jest też moment jej wyrażenia – dla Twojego bezpieczeństwa powinien być to pierwszy kontakt, a więc np. rejestracja konta czy chwila zapisu na newsletter.
- Formułowanie zapisu na newsletter
Aby wysyłać newslettery zgodnie z prawem, w treści formularza należy zamieścić jednoznaczne wyjaśnienie, na co dokładnie użytkownik wyraża zgodę. Przykład zapisu:
„Zgadzam się na otrzymywanie informacji handlowych i newsletterów na podany adres e-mail.”
Pamiętaj, że użytkownik musi mieć też możliwość łatwego odwołania zgody (np. poprzez link do wypisania się z listy).
- Korzystanie z lead magnetów (ebook, webinar)
Lead magnety to popularne narzędzia wykorzystywane w marketingu do pozyskiwania kontaktów (np. e-booki, webinary). Aby pozyskać zgodę na wysyłanie marketingu, warto jasno zaznaczyć, że użytkownik, zapisując się na bezpłatny materiał, wyraża zgodę na otrzymywanie informacji handlowych. Takie sformułowanie daje Ci pewność, że Twoje działania będą zgodne z prawem.
Podsumowanie
Niezależnie do kogo kierujesz treści merketingowe – pamiętaj, że działania tego rodzaju podlegają rygorystycznym przepisom. Każdorazowo musisz dysponować odpowiednią zgodą określającą konkretną drogę komunikacji. Kluczowym dla Ciebie jako przedsiębiorcy jest więc jej prawidłowe sformułowanie.
Jeśli potrzebujesz wsparcia prawnika przy prawidłowym opracowaniu wszystkich koniecznych elementów – zapraszam do kontaktu!
